Ergenlik yaşamın büyük değişimler içeren  en zorlu dönemidir. Hormonların devreye girdiği, fiziksel ve duygusal değişikliklerin ardarda yaşandığı bir periyottur. Çocukluktan erişkinliğe geçiş süreci olan ergenlik, buluğ ile başlayıp (erkeklerde ortalama 13, kızlarda ortalama 11 yaş) erişkinliğe kadar sürer.

Bu dönemde çocuklara verilmesi gereken bazı bilgiler, onları hem rahatlatacak hem de bu süreci daha bilinçli olarak geçirmelerine yardım edecektir. Kız ve erkek çocuklarda bu dönemde gerçekleşmesi beklenen değişiklikleri aşağıda sizler için derledik. Umarım siz de çocuğunuzu fazla gecikmeden bu konularda bilgilendirir, onun sağlıklı bir değişim evresi geçirmesine yardımcı olursunuz.

1. Kızların Bilmesi Gereken Değişiklikler:

Ergenlikle birlikte kızlar artık bir kadın olabilme yolunda çeşitli fiziksel değişimlere uğramaya başlarlar. Ergenliğe geçişte kesin bir zaman olmamasına karşın genellikle kızlar 9-13 yaşları arasında erkeklerden çok daha önce ergenliğe girerler. Bu nedenle yaşamın bu döneminde kızlar erkeklere göre daha uzun boylu ve olgun olurlar.

Fiziksel değişiklikler:

Göğüsler: Kız çocuklarında ergenliğin başlaması aslında göğüslerin büyümesi ile başlar. Göğüsler büyümeye başladıkça meme uçlarında küçük ve duyarlı bir kabarıklık meydana gelir ve bu kabarıklık birkaç yıl içinde giderek büyür. Bu dönemde göğüsler birbirine eşit olmayabilir hatta bu durum göğüslerin gelişimi tamamlanana kadar da devam edebilir. Göğüsler geliştikçe sütyen kullanımı bir ihtiyaç haline gelir. Hayatında ilk defa sütyen kullanmaya başlayan çoğu kız çocuğunda utanma davranışı olduğu bilinir, bu nedenle çocuklara bu gelişimin utanılması gereken bir durum değil aksine büyüdüğünü gösteren bir işaret olduğu anlatılmalıdır.

Kıllar: Ergenlikle birlikte koltuk altlarında, bacaklarda ve genital bölgelerde (bacak arası) yumuşak kıllar görülmeye başlar. Özellikle genital bölgedeki kıllar zamanla sık ve kıvrımlı hale gelir. Günümüzde kadınlar bu kılları çeşitli yöntemlerle temizlemektedir. Bu işlemin tıbbi bir nedeni yoktur, tamamen kişisel seçim söz konusudur. Bu işlemin uygulanmasında aileler kız çocuklarını bilinçlendirmeli, gerekli hijyenik koşulları sağlamalıdır. Aksi takdirde çocuklar arkadaşlarından öğrendikleri yöntemlerle ya da onlardan aldıkları malzemelerle çeşitli uygulamalar yapabilir ve sağlıklarını tehlikeye atabilirler.

Vücut şekli: Süreç içinde kalçalar genişleyecek, bel ise daralacaktır. Vücut; karın, kalça ve bacaklarda yağ depolayacaktır. Bu durum normaldir.

Vücut ölçüleri: Kollar, bacaklar, eller ve ayaklar vücudun diğer bölümlerine oranla daha hızlı gelişecek. Bu nedenle çocuklar bu dönemde vücutlarında olan dengesiz değişimler şikâyet edecek, belki bu kontrolsüzlük sonucu daha sakar olabilecekler. Bunları anlayışla karşılamalı ve durumun geçici olduğunu çocuklarınıza aktarmalısınız.

Deri: Deri ergenlikle beraber daha yağlı bir hal alır, ter bezleri büyümeye başlar, böylece terleme oranı artar. Ayrıca deri de akneler (sivilceler) görülür, bu nedenle temizliği sıklıkla yapmak gerekir. Akneler çok rahatsız edici durumda ise bir uzmandan yardım alınabilir ve sorun tıbbi ya da psikolojik bir yardımla çözülebilir.

Adet Kanaması: Kızların çoğunda 9-16 yaşları arasında adet kanaması periyodu başlar. Adet kanaması her ay benzer dönemlerde kendini tekrarlar. Adet kanaması periyodunda kızlar genellikle çamaşırlarının kirlenmemesi için ped kullanırlar. Adet kanaması periyodu genellikle üç ile yedi gün arasında sürmekte ve daha sonra bir ya da iki gün renksiz bir kanama devam edebilmektedir. Bu normaldir. Periyot dışında bir kanama olursa uzmana başvurmak önemlidir. Ancak adet kanamasının ilk yılında kanamaların çok düzenli olamayacağını aklınızdan çıkarmayın, ilk bir yılın sonunda adet döngüsü kendi sistematik düzenine ulaşır. Adet kanaması periyodu sırasında, öncesinde ya da sonrasında, kramplar, karında gaz birikmesi, göğüslerde duyarlılık ve şişkinlik, baş ağrısı, huzursuzluk, sinirlilik ve depresyon görülebilir.

2. Erkeklerin Bilmesi Gereken Değişiklikler:

Ergenlik döneminde erkeklerde görülen fiziksel değişiklikler daha farklıdır. Erkelerde ergenlikle ilgili değişiklikler genellikle 10-16 yaşları arasında gözlemlenir. Bu dönemde erkek çocuklar kıyafetlerinin ve ayakkabılarının artık onlara uymadıklarını fark ederler.

Fiziksel değişiklikler:

Vücut ölçüleri: Kollar, bacaklar, eller ve ayaklar vücudun diğer bölümlerine oranla daha hızlı gelişecek. Bu nedenle çocuklar bu dönemde vücutlarında olan dengesiz değişimler şikâyet edecek, belki bu kontrolsüzlük sonucu daha sakar olabilecekler. Bunları anlayışla karşılamalı ve durumun geçici olduğunu çocuklarınıza aktarmalısınız.

Vücut Biçimi: Kaslar güçlenecek, omuzlar genişleyecek, ağırlık belirgin ölçülerde artacaktır. Birçok erkek çocuk meme uçlarında duyarlılık hisseder, bu doğal bir durumdur.

Ses: Ses, giderek daha boğuk ve kalın bir hal alacak. Süreç içinde birçok kez sesin çatallaştığını duyabilirsiniz, bu durum normaldir ve geçidir.

Kıllar: Ergenlikle birlikte bacaklarda, yüzde, koltuk altlarında ve penisin çevresinde kıllanma olacaktır. Erkelerin hepsinde olmasa da birçoğunda göğüs etrafında kıllanma görülür. Yüzde var olan kıllar genellikte tıraş edilir, bu işlemin tıbbi bir nedeni yoktur, tamamen kişisel seçim söz konusudur. Tıraş olmaya karar veren erkekler tıraş kremi ve jilet/elektrikli tıraş makinesi kullanırlar. Kendinize ait olan jilet ve elektrikli tıraş makinesini başkalarının kullanmasına izin vermemek sağlığınız açısından doğru bir karar olacaktır.

Penis: Ergenlikle beraber penis ve testisler büyür. Cinsiyet hormonunun artması penisin daha sık dikleşmeye başlamasına neden olacaktır. Penisteki dikleşme penisin sert ve gergin olması demektir ve bazen nedensiz penis dikleşmesi olabilir. Bu durum normaldir. Erkek çocukların çoğu penis boyları ile de sık sık ilgilenirler. Çocuğunuza, penis boyunun erkek olmakla ya da cinsel fonksiyonla ilgili olmadığını açıklayın. Ergenlik döneminde testisler sperm de üretmeye başlayacak. Bu nedenle ara sıra ereksiyon sonrasında boşalma olacak ve meni dışarı atılacaktır. Bu olay bazen uykuda olabilir, bu durum normaldir ve çocuğunuz büyüdükçe sıklığı azalacaktır.

mm
Author

Beyoğlu Anadolu Lisesini bitirdikten sonra 1995 yılında Marmara Üniversitesi’nde ön lisans eğitimini tamamladı. 1999 yılında yine Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü’nden lisans diploması aldı. Lisans eğitimi sırasında Formsante Dergisi’nde çalışmaya başladı. Lisans eğitimini bitirdikten sonra ağırlıklı olarak sağlık ve anne-çocuk konularına yöneldi. www.veezy.com; Acıbadem Hastanesi Güncel Sağlık Dergisi, www.milliyet.com.tr/ Bebek ve Çocuk Sitesi,www.saglicaklakal.com‘da sağlık ve anne-çocuk üzerine yazılar yazdı. Hande Yuvakuran, şu an kuruluşundan beri başında bulunduğu ( 2001 ) ebebek bünyesindeki www.bebek.com sitesi ve ebebek’ten Bebek Dergisi Genel Yayın Yönetmenidir. Halen dergi, gazete ve internet sitelerine yazılarıyla katkıda bulunmakta, üniversitelerde eğitim seminerlerine katılmaktadır.

Write A Comment