Ergenlik dönemi, kan hacminin genişlemesi ve kas kütlesindeki artış nedeniyle, demir ihtiyacının da arttığı bir zaman dilimidir.

Özellikle genç kadınlar, menstruel kan kaybına bağlı demir eksikliği gelişiminde risk altındadır. Ayrıca, et tüketimini kısıtlayan gençler de risk altındadır. Demir eksikliği, ergenlik dönemindeki gençlerin; hem fiziksel dayanıklılık hem de bilişsel performanslarını etkilemektedir. Kansızlık, çeşitli sosyal ve sosyoekonomik sınıfları etkileyen, besin eksikliğine bağlı en önemli sorunların başında gelmektedir. Gelişmekte olan ülkelerdeki çocuk ve ergenler, daha fazla risk altındadır.

Çocuğunuz sürekli yorgunluktan mı şikayet ediyor? Uyuşukluk nedeniyle herhangi bir fiziksel aktiviteden kaçınıyor mu? Ergenlik dönemi, çocuğunuzun hızla büyüdüğü ve kas kütlesinde artışın yaşandığı bir dönemdir. Çocuğunuz artık genç bir yetişkine dönüştüğü için, fiziksel ve psikolojik olarak yoğun bir dönüşüm geçirir. Bu ani dönüşüm ve gelişime bağlı olarak; çocuğunuz kansızlık problemine daha yatkın hale gelir. Bu yazıda, ergenlik döneminde demir eksikliğinin risk faktörleri ve nasıl yönetilebileceği konusunu tartışacağız…

Demir Eksikliği

Vücuttaki demir miktarı; kişinin kilosu, cinsiyeti, hemoglobin düzeyi ve vücuttaki demir depolarının büyüklüğüne göre değişiklik göstermektedir. Demir eksikliği; genellikle demirin yetersiz olduğu ya da hamilelik, ergenlik ve bebeklik dönemi gibi dönemlerde artan emir ihtiyacından kaynaklanan bir diyetten kaynaklanan azalma ile tanımlanır. Ferritin seviyelerindeki azalma, yoğun bir kan kaybının sonucu olabilir.

Demir eksikliğine bağlı kansızlık, demir eksikliğinin en ileri aşamasıdır. Sadece düşük hemoglobin ve hematokrit seviyeleri ile değil, aynı zamanda demir depolarının azalması ya da tükenmesiyle de ilişkilidir. Genel olarak demir seviyeleri; yaygın iltihaplanma süreçlerinde, regl döneminde ve esas olarak, beslenme programında uzun süreli demir eksikliği olduğunda azalır.

Neden Olur?

Yeterli demir alımı; çocukların fiziksel gelişimlerinde hayati bir rol oynamaktadır. Vücuttaki demir seviyesinin yetersiz olması, gelişim problemlerine ve dolayısıyla kansızlığa neden olabilir. Ergenlik döneminde demir eksikliğine bağlı kansızlığın nedenleri şunlardır:

  • Sağlıksız beslenme,
  • Kız çocuklarda adet kanamasına bağlı kan kaybı,
  • Hızlı fiziksel gelişim,
  • Vücudun yeterli miktarda demir ememiyor oluşu

Ergenlik Döneminde Demir Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

Çocuğunuz, şaşırtıcı bir şekilde herhangi bir demir eksikliği belirtisi göstermeyebilir. Bunun nedeni,  vücuttaki demir kaynağının, şiddetli bir şekilde değil, yavaş yavaş tükeniyor olabileceğidir. Böylece demir eksikliği belirtileri ortaya çıkmaz. En yaygın belirtileri şöyle sıralayabiliriz:

  • Fiziksel aktivite sonrası zayıflık ve yorgunluk,
  • Baş dönmesi ya da baş dönmesi hissi,
  • Ciltte soluk renk,
  • Hızlı kalp atışı,
  • İştah kaybı,
  • Tebeşir, kir, çamur gibi gıda dışı maddeleri tüketme isteği (bu durumun ana nedeni, vücutta ciddi bir demir eksikliği olmasıdır)

Nasıl Tedavi Edilir?

Demir eksikliğine bağlı kansızlığın en yaygın nedeni, kişinin beslenme programındaki demir eksikliğidir. Demir yönünden zengin bir beslenme, çocuğunuz için kansızlık ile mücadele etmede iyi bir başlangıç olacaktır. Demir eksikliği ve demir eksikliğinin sonuçları, genellikle basit, ucuz ve etkili bir şekilde düzeltilebilir. En yaygın yaklaşım; hamile ve emzirme dönemindeki kadınlara ve anne sütü ile beslenen bebeklere demir desteği sağlamaktır. Beslenme programına yapılan müdahalelerin başlıca amacı, vücuttaki demir depolarını arttırmaktır. Ergenlik döneminde demir eksikliği ile mücadele etmek için bazı seçenekleriniz şunlardır:

  • Doktorunuza danıştıktan sonra alınacak güçlü demir takviyeleri,
  • C vitamini açısından zengin besinler, iyi bir demir kaynağı olduğu için bol bol tüketilmelidir,
  • Çocuğunuzun beslenmesindeki demir açısından zengin yiyeceklerin miktarını artırmaya da çalışmalısınız.

Bunlar şunları içerir:

  • Yağsız et, kümes hayvanları ve balık,
  • Demir takviyeli tahıllar, ekmekler ve makarna,
  • Kayısı, kuru üzüm ve kuru erik gibi kuru meyveler,
  • Ispanak, lahana ve koyu yeşil yapraklı sebzeler,
  • Kahverengi pirinç, buğday gibi tam tahıllar,
  • Fasulye, bezelye,
  • Fındık gibi kuruyemişler,
  • Yumurta

 

mm
Author

Beyoğlu Anadolu Lisesini bitirdikten sonra 1995 yılında Marmara Üniversitesi’nde ön lisans eğitimini tamamladı. 1999 yılında yine Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü’nden lisans diploması aldı. Lisans eğitimi sırasında Formsante Dergisi’nde çalışmaya başladı. Lisans eğitimini bitirdikten sonra ağırlıklı olarak sağlık ve anne-çocuk konularına yöneldi. www.veezy.com; Acıbadem Hastanesi Güncel Sağlık Dergisi, www.milliyet.com.tr/ Bebek ve Çocuk Sitesi,www.saglicaklakal.com‘da sağlık ve anne-çocuk üzerine yazılar yazdı. Hande Yuvakuran, şu an kuruluşundan beri başında bulunduğu ( 2001 ) ebebek bünyesindeki www.bebek.com sitesi ve ebebek’ten Bebek Dergisi Genel Yayın Yönetmenidir. Halen dergi, gazete ve internet sitelerine yazılarıyla katkıda bulunmakta, üniversitelerde eğitim seminerlerine katılmaktadır.

Write A Comment